i
                             
2008

2007

2006

2005

2004

2003

2002

2001

2000






 
  WYDAWNICTWA IEA W 2005 ROKU.
 
  ANNUAL REPORT   |   MONOGRAPHS   |   RAPORTY A
 
 
  1. Cover (64 KB)

  2. Contents (176 KB)

  3. Foreword (72 KB)

  4. General (474 KB)

  5. Operation and Safety of Maria Reactor (1643 KB)

  6. Radiation Protection and Dosimetry (911 KB)

  7. Nuclear Technology in Energy Generation (955 KB)

  8. Solid State Physics (5732 KB)

  9. Nuclear Techniques in Health (482 KB)

  10. Publications_conferences (1043 KB)

  11. Author Index (152 KB)

 
 
BADANIA EKSPERYMENTALNE WARUNKÓW BEZPIECZEŃSTWA PRACY REAKTORA BADAWCZEGO MARIA PRZY PODWYŻSZONYCH PARAMETRACH EKSPLOATACYJNYCH
Elżbieta Borek-Kruszewska
Witold Bykowski


  1. WSTĘP

  2. CEL BADAŃ

  3. OPIS INSTALACJI BADAWCZEJ WIW-300

  4. ZAŁOŻENIA MODELOWE, KONSTRUKCJE ODCINKÓW BADAWCZYCH l PROGRAMY BADAŃ

    4.1. Założenia modelowe eksperymentów związanych z bezpieczną pracą elementów paliwowych
    4.1.1. Model kanału paliwowego-l odcinek doświadczalny
    4.1.2. Program badań
    4.1.3. Parametry początkowe badań elementów paliwowych
    4.1.3.1.Przebieg zmian natężenia przepływu
    4.1.3.2-Przebieg zmian ciśnienia na wlocie do odcinka badawczego
    4.1.3.3.Przebieg zmian mocy cieplnej

    4.2. Założenia modelowe eksperymentów związanych z bezpieczną pracą prętów kompensacyjnych
    4.2.1. Model kanału pręta kompensacyjnego- II odcinek badawczy
    4.2.2. Program badań i parametry początkowe eksperymentów

  5. OPIS APARATURY POMIAROWEJ ORAZ SYSTEMU REJESTRACJI l PRZETWARZANIA DANYCH
    5.1. Aparatura pomiarowa
    5.2. System sterowania i rejestrami danych pomiarowych

  6. WYNIKI PRAC DOŚWIADCZALNYCH W INSTALACJI WIW-300
    6.1. Wyniki badań kanału elementu paliwowego
    6.1.1. Charakterystyki układów pomiaru i regulacji natężenia przepływu
    6.1.2. Wyniki eksperymentów
    6.2. Wyniki badań kanału pręta kompensacyjnego
    6.2.1. Wyniki doświadczeń

  7. ANALIZA WYNIKÓW BADAŃ KANAŁU ELEMENTU PALIWOWEGO
    7.1.Chwilowy bilans ciepła
    7.2. Charakterystyka hydrauliczna odcinka badawczego
    7.3. Poszukiwanie funkcji pierwotnej
    7.4. Porównanie metod
    7.5. Wnioski na podstawie analizy wyników eksperymentów
    7.6. Opracowanie wyników badań z detekcją krytycznej wymiany ciepła


 
  RAPORTY A:

IAE-116/A
P. Stoch, J. Pszczoła, P. Guzdek, W. Bodnar, J. Chmist, A. Jabłońska, J. Suwalski, A. Pańta: Crystal structure, electrical resistivity and magnetic properties of Dy(Fe-Co)2 and Dy(Mn-Fe)2 intermetallics. Crystal structure (cubic, MgCu2 – type, Fd3m), electrical resistivity and magnetic properties of Dy(Fe-Co)2 and Dy(Mn-Fe)2 substituted intermetallics were studied. Crystal structures (295K) and electrical resistivities (in a wide temperature region) of the Dy(Fe1-xCox)2 intermetallic series were determined, the residual, phonon and magnetic contributions to the resistivities across the series were obtained. The magnetic ordering temperatures were estimated for the Dy(Fe1-xCox)2 compounds using the magnetic contribution to the electrical resistivity. The resulting magnetic moments, the majority 3d subband and the minority 3d subband magnetic moments per iron atom, the splitting energies between the 3d subbands of iron for the Dy(Fe1-xCox)2 and Dy(Mn1-xFex)2 series were estimated using the magnetic hyperfine fields at 57Fe nuclei (4.2K). It was established that the Curie temperatures for the Dy(Fe1-xCox)2 and Dy(Mn1-xFex)2 intermetallics correlate linearly with the squared energy splitting between the 3d subbands.

P. Stoch, J. Pszczoła, P. Guzdek, W. Bodnar, J. Chmist, A. Jabłońska, J. Suwalski, A. Pańta: Struktura krystaliczna, oporność elektryczna oraz właściwości magnetyczne związków międzymetalicznych Dy(Fe-Co)2 i Dy(Mn-Fe)2.Przeprowadzono badania struktury krystalicznej (regularna, typu MgCu2, Fd3m), oporności elektrycznej i właściwości magnetycznych związków międzymetalicznych Dy(Fe-Co)2 i Dy(Mn-Fe)2. Wyznaczono struktury krystaliczne (295K), zmierzono oporności elektryczne (w szerokim zakresie temperatur) dla serii związków międzymetalicznych Dy(Fe1-xCox)2. Następnie wyznaczono oporność resztkową oraz składową fononową i składową magnetyczną oporności elektrycznej dla tej serii. Temperatury Curie dla serii związków Dy(Fe1-xCox)2 zostały określone przy wykorzystaniu składowej magnetycznej oporności elektrycznej. Wypadkowy moment magnetyczny, momenty magnetyczne podpasma większościowego 3d i podpasma mniejszościowego 3d przypadające na atom żelaza, energie rozszczepienia pomiędzy podpasmami 3d żelaza zostały wyznaczone dla serii Dy(Fe1-xCox)2 i Dy(Mn1-xFex)2 przy wykorzystaniu magnetycznych pól nadsubtelnych obserwowanych na jądrach atomowych 57Fe (4.2K). Ustalono, że temperatury Curie serii związków międzymetalicznych Dy(Fe1-xCox)2 i Dy(Mn1-xFex)2 zależą liniowo od kwadratu energii rozszczepienia pomiędzy podpasmami 3d.

П. Стох, Я. Пшчела, П. Гуздек, В. Боднар, Я. Хмист, А. Яблонска, Я. Сувальски. А. Паньта: Кристаллическая структура, электросопротивление и магнитные свойства междуметаллических соединений Dy(Fe-Co)2 и Dy(Mn-Fe)2. Проведены исследования кристаллической структуры (кубическая типа MgCu2, Fd3m), электросопротивленя и магнитных свойств междуметаллических соединений Dy(Fe-Co)2 и Dy(Mn-Fe)2. Определены их кристаллические структуры (295 К); для серии Dy(Fe1-xCox)2 (в широком температурном интервале) проведены измерения электросопротивления. Для этой серии последовотельно определены: остаточное сопротивление, фононовая состоаляющая, а токже магнитная составляющая электросопротивления. Для соединений Dy(Fe1-xCox)2, используя магнитную составляющую электросопротивления, определены температуры Кюри. Используя сверхтонкие магнитные поля, измеренные на ядрах 57Fe (4.2K), для серии Dy(Fe1-xCox)2 и Dy(Mn1-xFex)2,.определены: рузультирующий магнитный момент, магнитные моменты мажорной и минорной субзон 3d, приходящиеся на один атом железа, а также энергии расщепления субзон 3d железа. Установлено, что для серии междуметаллических соединений Dy(Fe1-xCox)2 и Dy(Mn1-xFex)2 температуры Кюри линейно зависят от квадрата энергии расщепления субзон 3d.


IAE-117/A
Mieczysław Borysiewicz, Andrzej Gałkowski, Sławomir Potempski: UMDSAOS v. 1.0 Uniwersalny model dyspersji skażeń w atmosferze i oceny skutków. Raport opisuje model dyspersji skażeń w atmosferze i oceny skutków opracowany na podstawie modelu Unified Dispersion Model firmy DNV Technica oraz metodyki AICHE oceny skutków pożarów i wybuchów. Model UMDSAOS opisuje ewolucję dwufazowego (para i ciecz) uwolnienia na powierzchni Ziemi lub na pewnej wysokości. Jest on połączeniem następujących modułów: modułu meteorologicznego (opisującego sytuację pogodową), modułu dyspersji uwolnionej chmury obejmującego wszystkie możliwe etapy (strugi, dyspersji gazu ciężkiego oraz dyspersji gazu lekkiego), modułu opisującego ewolucję fazy ciekłej, modułu opisującego tworzenie się i ewolucję rozlewiska, moduły definicji scenariuszy i członu źródłowego oraz modułu oceny skutków pożarów i wybuchów.

Mieczysław Borysiewicz, Andrzej Gałkowski, Sławomir Potempski: UMDSAOS v. 1.0 Universal model of dispersion of pollutants in atmosphere and assessment of consequences. The report describes universal model of pollutant transport in atmosphere and assessment of consequences developed on the Unified Dispersion Model of DNV Technica and AICHE methodologies of assessment of consequences of fires and explosions. The UMDSAOS describes evolution of two-phase (vapour and liquid) releases on the ground or above ground. The model links the following modules: meteorological module (dealing with weather situation), dispersion module containing all phases (jet, heavy gas and light gas), module of evolution of liquid phase, module describing forming and evolution of pool, module of scenarios definition and source term and module of assessment of consequences of fire and explosions.

Mieczysłąw Borysiewicz, Andrzej Gałkowski, Sławomir Potempski UMDSAOS v.1.0. Универсальная модель дисперсии загрязнений в атмосфере и оценки последствий. Рапорт описывает модель дисперсии загрязнений в атмосфере и оценки последствий разработанную (модель) на основе модели Unified Dispersion Model фирмы DNV Тechnika а также методики AICHE оценки последствий пожаров и взрывов. Модель UMDSAOS описывает эволюцию двухфазового (пар и жидкость) освобождения на поверхности Земли или на некоторой высоте. Он является соединением следующих модулей: метеорологического модуля ( описывающего метеорологическое положение, состояние погоды), модуля дисперсии освобождённого облака оключающего все возможные этапы (струи, дисперсии тяжёлого газа и и дисперсии лёгкого газа), модуля описывающего образование и эволюцию разлива, модули определения сценария и блока (элемента) источника и модуля оценки последствий пожаров и взрывов.


IAE-118/A
Badania materiałowe na potrzeby elektrowni i przemysłu energetycznego. Seminarium W raporcie przedstawiono referaty poświęcone badaniom materiałowym i diagnostycznym związanym z eksploatacją ciśnieniowych urządzeń energetycznych oraz rurociągów przesyłowych gazu. Omówiono postęp w dostosowywaniu przepisów krajowych do wymagań europejskich. Perspektywicznie przedstawiono również niektóre zagadnienia związane z materiałami dla elektrowni jądrowych-

Materials Inyestigation for Power Industry. Seminar The Report is an assembly of the papers conceming the materiał and diagnostic problems occurring the exploitation of power station as well as gaś pipelines. The progress in the accommodation of the polish technical prescriptions to the European law is described. In the perspective, some aspects connected with the materials for the nuclear power plants arę also presented.


IAE-119/A
Witold Bykowski: Charakterystyki hydrauliczne pierwotnego obiegu chłodzenia kanałów paliwowych reaktora MARIA po usunięciu kół zamachowych agregatów pompowych. W pracy przedstawiono teoretyczne i doświadczalne charakterystyki pierwotnego obiegu chłodzenia kanałów paliwowych po usunięciu kół zamachowych agregatów pompowych. Przedstawione w pracy charakterystyki opisują stan stacjonarny i stan przejściowy po zaniku zasilania podstawowego agregatów.

Witold Bykowski: The hydraulic characteristics of the fuel channels' primary cooling circuit at the MARIA reactor after remowal pumping units flying wheels. In the work the theoretical and experimental results regarding the fuel elements' primary cooling circuit at the MARIA reactor are presented. The work contains data concerning the hydraulic characteristics at the transients and steady states for the circuit after removal of the flying wheels.

Witold Bykowski: Гидравические характеристики первичного контура охлаждения топливых каналов реактора мария после удаления шкив-маховиков насосов. В работе представлено результаты теоретических и экспериментальных исследований гидравлических характеристик первичного контура охлаждения топливных каналов реактора МАРИЯ. Работа содержит данные относящиеся к гидравлическим характеристикам в переходных и стационарных режимах работы контура после удаления шкив-маховиков.


IAE-120/A
Krzysztof J. Andrzejewski, Teresa A. Kulikowska, Zuzanna E. Marcinkowska, Krzysztof M. Pytel: Reactivity of Maria Reactor with Strongly Poisoned Beryllium Matrix. Experiment and Computations. The beryllium matrix poisoning by 6Li and 3He isotopes causes a high parasitic absorption of neutrons in research reactor MARIA. The buildup of these isotopes is a result of the (n,) reaction of beryllium irradiated by neutrons during reactor operation. A systematic computational study of the 6Li and 3He buildup in beryllium blocks of MARIA and its influence on reactor physical characteristics has been carried out during several years. In the present work we show that the reactivity decrease of a shutdown reactor, caused by tritium decay into 3He, is a useful quantity describing the level of beryllium matrix poisoning. The reactivity measurements were carried out during the MARIA reactor maintenance shutdown period. They required a constant reactor configuration and a disintegrated xenon poisoning. The measured reactivity values have been compared to the computational results, showing a satisfactory agreement. The calculations used the REBUS 3 fuel management code. The analysis gave the basis for prediction of reactor startup with new fuel type mixed with the old partially burned one and strongly poisoned beryllium matrix. The startup measurements confirmed the usefulness of computational prediction.

Krzysztof J. Andrzejewski, Teresa A. Kulikowska, Zuzanna E. Marcinkowska, Krzysztof M. Pytel: Reaktywność reaktora Maria z silnie zatrutą matrycą berylową. Pomiary i obliczenia. Zatrucie matrycy berylowej izotopami 6Li i 3He powoduje istotne zwiększenie pochłaniania neutronów w reaktorze badawczym MARIA. Izotopy te powstają skutkiem reakcji (n,) w berylu napromienianym neutronami w trakcie pracy reaktora. Przez szereg ostatnich lat prowadzono systematyczną analizę obliczeniową powstawania 6Li i 3He a także wpływu tego procesu na charakterystyki fizyczne reaktora. W obecnej pracy pokazujemy, że spadek reaktywności reaktora w okresie jego postoju, wywołany rozpadem trytu na 3He, pozwala na ocenę wielkości zatrucia matrycy berylowej. Pomiary reaktywności reaktora były prowadzone w okresie postoju reaktora przy niezmiennej konfiguracji rdzenia i po wygaśnięciu zatrucia ksenonowego. Wyniki wykazały zadowalającą zgodność obliczeń przeprowadzonych programem REBUS z wielkościami pomiarowymi. Porównanie to umożliwiło określenie przewidywanych wartości reaktywności w trakcie kolejnych kroków przy rozruchu reaktora. Wartości te stanowiły następnie podstawę prowadzenie rozruchu w warunkach silnego zatrucia matrycy berylowej i z elementami paliwowymi częściowo wypalonymi typu 540g U 235/element i świeżymi 430g U 235/element.

Krzysztof J. Andrzejewski, Teresa A. Kulikowska, Zuzanna E. Marcinkowska, Krzysztof M. Pytel: Реактнвность реактора MARIA с сильно отравленной берилиевой матрицей. Эксперимент и расчет. В присутствии нейтронного облучения в бериле происходит реакция (n, ), которая ведет к образованию сильно поглощающих нейтроны изотопов 6Li и 3He. После больше 20 лет эксплуатации в реакторе MARIA с берилиевой матрицей наблюдается сильное отравление этими изотопами. Количество отравления берилия рассчитывается по специально разработанной методике с помощью программы REBUS. Экспериментальная оценка отравления возможна только в условиях постоянной конфигурации активной зоны и отсутствия отравления ксеноном, когда одиным процессом происходящим в реакторе является распад раньше накопленного трития на 3He. Во время технологической остановки реактора проведенная серия измерений реактнвности, которой уменьшение вызывает рост отравления 3He. Сравнение вычислительных и экспериментальных реактнвностей привело к определению расчетной неточности к-эффективного. Эта поправка использовалась при расчетном определении реактнвности предусмотренной при выполнении постепенных шагов загрузки реактора, которые производились во время пуска реактора.


IAE-121/A
Mieczysław Borysiewicz, Ilona Garanty, Anna Kozubal: Praktyczne podejście do analiz bezpieczeństwa dla spalarni odpadów niebezpiecznych. Spalarnie odpadów niebezpiecznych jako zakłady dużego ryzyka, są zobowiązane do przeprowadzania szczegółowych analiz bezpieczeństwa. W pracy zostało przedstawione praktyczne podejście do analiz bezpieczeństwa dla spalarni odpadów niebezpiecznych m.in. na przykładzie nowoczesnej spalarni odpadów Kommunekemi w Danii. Przedstawiona została szeroka analiza oceny możliwości wystąpienia poważnej awarii. Omówiono najnowsze rozwiązania technologiczne dla zarządzania bezpieczeństwem, identyfikacji źródeł poważnych awarii, scenariuszy awaryjnych i ich skutków - w kontekście wymagań krajowych regulacji prawnych, dotyczących analiz bezpieczeństwa, opartych m.in. na Dyrektywie Seveso II.

Mieczysław Borysiewicz, Ilona Garanty, Anna Kozubal: Practical approach to safety analyses for incineration of hazardous wastes. Incinerations of hazardous wastes as plants of high risk are obliged to developed detailed safety analyses. A practical approach to safety analyses for incinerations of hazardous wastes using example of modern incineration Kommunekemi, Denmark has been presented in the report. In particular the following elements have been described: wide analysis of possibility of major accident, new technological solutions for safety management, identification of sources of major accidents, emergency scenarios and their consequences taking into account national law regulations related to safety analyses based on Directive Seveso II.

Mieczysław Borysiewicz, Ilona Garanty, Anna Kozubal: Практический подход к анализу безопасности для станций сжигания опасных отбросов. Станции сжигания опасных отбросов, как предприятия большого риска, обязаны проводить тщательный анализ условий безопасности. В этой работе был представлен практический подход к анализу условий безопасности для станций сжигания опасных отбросов также для случая современной станции сжигания опасных отбросов Kommunekemi – Дания. Был представлен широкий анализ оценки возможности того случая что неожиданно может произойти серезная авария. Были проведены рассуждения наиболее актуальных технологических пешений для управления безопасностью, идентификации (определения) источников серьезных аварий, сценариев аварий и их последствий - в связи с требованиями существующих внутренних законов касающихся анализа безопасности, основанных также на Указании (Инструкции) Seveso II.


IAE-122/A
Jakub Ośko, Natalia Golnik, Tomasz Pliszczyński: Spektrometryczne pomiary wychwytu jodu i technetu w tarczycy po diagnostycznym podaniu izotopu. Wartości wychwytu jodu 131I i technetu 99mTc wyznaczone z pomiarów scyntylacyjnym licznikiem NaI mogą być obarczone istotnym błędem wynikającym z różnej głębokości tarczycy w szyi pacjenta. W pracy wykazano, że do wyznaczenia efektywnego położenia tarczycy można wykorzystać stosunek liczby zliczeń w głównym piku (364 keV dla 131I lub 140 keV dla 99mTc) do liczby zliczeń w wybranym paśmie w zakresie rozproszeń komptonowskich. Dokładność metody została oszacowana na podstawie pomiarów kalibracyjnych. Badania przeprowadzone na 95 pacjentach z różnymi schorzeniami tarczycy wykazały, że dla ok. 20% z nich wyznaczone widmo jodu znacznie różniło się od widma wyznaczanego w warunkach standardowych, co świadczy o dużym błędzie standardowych pomiarów diagnostycznych.

Jakub Ośko, Natalia Golnik, Tomasz Pliszczyński: Spectrometric measurements of iodine and technetium uptake in thyroid after diagnostic administration of the isotope. The values of the iodine 131I and 99mTc uptake determined from the measurements with a NaI scintillation counter might be significantly influenced by the thyroid position in the human neck. It is shown that the ratio of the counting rate in the main energy peak (364 keV for 131I or 140 keV for 99mTc) to the counting rate in the Compton scattering band can be used for the determination of the effective depth of the thyroid. The uncertainties of the method are discussed basing on results of calibration measurements. The investigations of 95 patients with different thyroid diseases showed that the measured iodine spectrum was considerably different from the standard for about 20% of them, indicating possible high uncertainties of the standard measurements.

Якуб Ocко, Наташа Гольник, Томаш Плищынски: Cпектрометрические измерения поглощения йода и технеция в щитовидной железе после диагностического применения изотопа. Поглощение йода 131I и технеция 99mTc в щитовидной железе, определенное по результатам измерения сцинтилляционным счётчиком, может значительно отличаться от действительного значения, из-за различий расположения железы в шее пациента. В работе показано, что для определения эффективной глубины расположения железы можно использовать соотношение числа импульсов в главном пике спектра энергии (364 кэВ для 131I или 140 кэВ для 99mTc) к числу импульсов в определенном диапазоне спектра в области комптоновского рассеяния. Точность метода оценена на основании калибрационных измерений. Исследования проведенные на группе 95 пациентов, с разными заболеваниями щитовидной железы, показали, что для приблизительно 20% пациентов, измеренный спектр энергии йода значительно отличался от спектра в стандартных условиях, что свидетельствует о существенной ошибке в стандартных диагностических измерениях.

   
powrót